"Hayatları sürgünde geçen Ahıska Türklerinin bir bölümünün son durağı ABD toprakları oldu."
Osmanlı’nın serhat boylarının bekçileriydiler. Çok büyük bir coğrafyaya dağılmış çok fazla insan gibi, onlar da çöken imparatorluğun altında kaldılar.
İki büyük güç, Osmanlı İmparatorluğu ve Çarlık Rusya’sı dağılmış, yerlerine Türkiye Cumhuriyeti ile Sovyetler Birliği kurulmuştu. Sınırlar yeniden çizilmiş, serhat boylarının bekçileri Ahıska Türkleri, diğer tarafta, yani Sovyetler Birliği’nde kalmışlardı.
SÜRGÜNLERDE GEÇEN HAYATLAR İkinci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş dönemi Ahıska Türklerine acı üstüne acı getirdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Stalin, Ahıskalıların Türkiye’ye yakın yerlerde yaşıyor olmalarından endişeye kapıldı. 1944 yılında 100 bin Ahıska Türkü, Özbekistan’a, Fergana Vadisi’ne sürüldü. Stalin’in ölümünden sonra da geri dönmelerine izin verilmedi.
Fergana Vadisi’ndeki hayat Ahıskalılar için zordu. Aralarında yaşadıkları Özbekler Ahıskalıları sevmiyor, kabul etmiyordu. Özbeklerin Ahıskalılara duyduğu antipati, 1989 yılında Sovyetler’in dağılma sürecinde şiddete dönüştü. Özbekler ve Ahıska Türkleri arasında yaşanan olaylarda resmi kayıtlara göre 100’den fazla Ahıskalı öldü, bin Ahıskalı yaralandı. Pek çok ev ve işyeri yakıldı.
Ahıskalılara bir kez daha yol göründü. Binlerce Ahıskalı, Sovyet askerlerinin eşliğinde Fergana’dan ayrıldı. Bir kısmı Azerbaycan’a, büyük bir kısmı da Rusya’nın güneyindeki Krasnodar Krai’ye yerleşti.
Ruslar Krasnodar’daki Ahıskalılar’a vatandaşlık hakkı ve devamlı ikamet izni vermedi. Ahıskalılar her 45 günde bir geçici ikamet izinlerini yenilemek zorunda kalıyordu. Aynı zamanda resmi evlilik yapamıyor, mal mülk edinemiyor, birçok işte çalışamıyor, okullarda çocuklarına kötü muamele ediliyordu. Yani ikinci sınıf insan muamelesine tabi tutuluyorlardı.
Ayırımcılığın giderek şiddetlenmesi üzerine, Ahıskalıların çığlığını Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği duydu. ABD yönetimi devreye girdi ve bazı Ahıskalıları mülteci olarak ülkesine kabul etme kararı aldı.
KRASNADOR’DAN MİCHİGAN’A Başvuru sürelerini tamamlayan Ahıskalılar 2004’ün sonunda kafileler halinde ABD’ye göç etmeye başladı. Ahıskalılar Idoha, Teksas, Pennsylvanya, Florida, Wisconsin, Maryland ve Michigan eyaletlerine yerleştirildiler.
Geçtiğimiz yılın Haziran ayında Wisconsin’e gelenler arasında Binali Umar, ailesi ve akrabaları da yer alıyor. 38 yaşındaki Umar’ın tek amacı var; şiddet ve acı dolu yılların ardından huzurlu bir hayat sürdürmek, çocuklarını okutmak. Binali’nin eşi Nergiz, diğer Ahıskalılar gibi, Rusça, Türkçe ve Özbekçe biliyor. Nergis Umar, “Çocuklar biraz büyüsün, ben de yarım gün çalışarak aile bütçesine katkıda bulunmak istiyorum” diyor.
Umar ailesinin bütçesi henüz çok küçük. Binali Umar çalışmıyor. ‘Biraz İngilizce öğrenirse şoförlük yapabileceğini’ düşünüyor. Şimdilik, destekçi sosyal kurumlar sayesinde ayakta durabiliyorlar.
Florida, Orlando’ya gelen Osman Ailesi de aynı durumda. Raşit ve Zimigül Osman çiftinin 4 çocukları var. İlk günlerinde Rusça bilen bir Kübalı onların tercümanlığını yapmış.
İLK TÜRKLERİN YERİNDE SON TÜRKLER 19’uncu yüzyılın başında çoğunluğunu Harputluların oluşturduğu pek çok Türk, ilk göçmenler olarak Amerika’ya gitmişti. Bunlardan birkaç bini Michigan’da, Dearborn’deki Ford Otomobil Fabrikası’nda çalışmıştı. Ahıska Türklerinin bir bölümü de Michigan’a, Ford Fabrikası’nın yakınındaki Hamtrack’e yerleştirildi.
ABD’ye gelen Ahıskalıların ev kiralarını bir süreliğine ABD hükümeti ödüyor ve kendilerine bir miktar harçlık veriyor. ABD hükümeti, Ahıskalılardan bir an önce İngilizce ögrenmelerini ve iş bulmalarını bekliyor. Bu nedenle hemen herkes İngilizce kurslarına gidiyor.
Michigan’daki Ahıskalılardan İsmail Şakalizade, “Gelirken bize verilen uçak biletlerinin parasını da iki yıl içinde geri ödememiz gerekiyor” diyor. “Bu nedenle, bir an önce para biriktirip, hem borcumuzu ödememiz, hem de muhtaç olmadan yaşamayı becermemiz lazım” diye devam ediyor.
AMERİKALI TÜRKLERDEN DESTEK VE YARDIM Ahıskalı Türklerin yardımına, yaşadıkları bölgede yerleşik durumdaki Türkler koşuyor. Amerikalı Türkler, kendilerine yakın yerlerdeki Ahıskalıların sıkıntılı süreci kolay atlatabilmeleri için organize oluyor.
Michigan eyaletine göç eden Ahıskalılarla, Michigan Fahri Konsolosu ve Türk-Amerikan Dernekleri Asamblesi Seçilmiş Başkanı Nurten Ural ve Michigan Türk-Amerikan Kültür Birliği üyeleri yakından ilgileniyor. Kendisi de aslen Kırım Türkü olan Nurten Ural, ABD’deki İlk Türkler Projesi Direktörü Sedat İşçi ve diğer Türkler, Ahıskalıların ihtiyaçlarını tesbit ve temin ediyorlar.
Ahıskalı Türkler, çocuklarını zararlı etkilerden koruyabilecekleri daha iyi semtlere taşınmayı, çocuklar ve gençler için bilgisayarı, ihtiyaçlarının başında sıralıyor. Barat, Troyka paketinden bir sigara daha yakarken, güzel Türkçesiyle “İngilizce bize çok zor geliyor” diyor. “Nasıl öğreneceğimizi bilmiyoruz.”
Ahıskalıların önceliği, çok fazla İngilizce bilgisi gerektirmeyen işler bulmak. Bunun için de yardım bekliyorlar. Ahıskalılar, yüz yıla yaklaşan serüvenlerinin son durağında, Michigan’da, yerleşik Türklerin haber vermeden yaptıkları ziyaretten ziyadesiyle memnun kalırken, “Bir dahaki sefere mantılı bir sofra hazırlayacağız. Bunu saymadık” diyorlar.
Ana Sayfa 
Osmanlı’nın serhat boylarının bekçileriydiler. Çok büyük bir coğrafyaya dağılmış çok fazla insan gibi, onlar da çöken imparatorluğun altında kaldılar.
İkinci Dünya Savaşı, Soğuk Savaş dönemi Ahıska Türklerine acı üstüne acı getirdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Stalin, Ahıskalıların Türkiye’ye yakın yerlerde yaşıyor olmalarından endişeye kapıldı. 1944 yılında 100 bin Ahıska Türkü, Özbekistan’a, Fergana Vadisi’ne sürüldü. Stalin’in ölümünden sonra da geri dönmelerine izin verilmedi.
